Rayner: 'niets is uitgesloten' om Brexit terug te draaien, Farage spreekt van verraad

Minister van Huisvesting Angela Rayner zegt dat voor de Labour-regering geen enkele optie is uitgesloten om de gevolgen van Brexit terug te draaien. Dat geldt ook voor een mogelijke terugkeer naar vrij verkeer van werknemers met de Europese Unie, zegt ze zelf. Zo’n stap zou volgens Rayner eerst aan de kiezer worden voorgelegd. Het voorstel kan terechtkomen in het volgende verkiezingsprogramma van de Labour-partij van premier Andy Burnham. Rayner is als minister van Huisvesting verantwoordelijk voor woningbouw, huurbeleid en de woningmarkt in Engeland.

Rayners uitspraak volgt op een oproep van Burnham zelf, de voormalige burgemeester van Manchester. Hij geeft sinds dit jaar leiding aan de Labour-regering. De premier zei eerder dat het tijd is voor een open, op bewijs gebaseerd debat over het mogelijk herstellen van vrij verkeer met de EU. Volgens hem zijn migratiepatronen veranderd sinds het Brexit-referendum. Een terugkeer naar vrij verkeer is voor hem geen breekpunt meer in onderhandelingen over de relatie met Brussel. Toetreding tot de eurozone of tot het Schengengebied sluit hij wel uit.

Vrij verkeer van werknemers was vóór Brexit een van de kernvrijheden van de Europese interne markt, de gemeenschappelijke markt zonder binnengrenzen van de EU-lidstaten. Het was het recht van EU-burgers om zonder visum in het Verenigd Koninkrijk te wonen en werken, en omgekeerd voor Britten in de EU. Het VK schafte dat recht af met de Brexit, de uittreding uit de EU waarover de Britten eerder al per referendum stemden. Nederlanders en Belgen die langer dan een korte vakantie in Engeland willen wonen of werken, hebben sindsdien een verblijfsstatus of werkvisum nodig. Omgekeerd geldt dat ook voor Britten die zich in Nederland of België willen vestigen. Een eventuele terugkeer naar vrij verkeer zou daar verandering in kunnen brengen, al is op dit moment onduidelijk in welke vorm dat zou gebeuren.

Oppositiepartijen reageren fel op de koers van Burnham en Rayner, zegt Reform UK-leider Nigel Farage. Hij noemt die koers een verraad aan het Brexit-Groot-Brittannië en aan de kiezers. Hij zegt dat de premier zich laat misleiden over hoe migratiepatronen onder EU-lidmaatschap precies lagen. Farage leidt de EU-kritische partij Reform UK. Hij ziet in de opening richting Brussel ook een kans voor zijn eigen partij. Die kans ligt volgens hem vooral in wat ooit Labour-bolwerken waren, kiesdistricten waar Labour traditioneel sterk stond.

De discussie speelt tegen de achtergrond van een top tussen het VK en de EU die voor 20 november gepland staat in Brussel, meldt de Britse regering. Burnham ontmoet daar de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, die de EU-regeringsleiders vertegenwoordigt. Ook de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, is aanwezig bij de top. Volgens de Britse regering gaat het op die top om voortgang op veiligheid, illegale migratie en criminaliteit. Ook minder regels en lagere kosten voor boeren en voedselbedrijven staan op de agenda. Of en hoe vrij verkeer van werknemers daarbij ter sprake komt, is niet bekend. De volgende gelegenheid waarop daar meer duidelijkheid over kan komen, is de top zelf, op 20 november in Brussel.