Burnham ontkent dat hij koning Charles onder druk zette met aanbod slavernij-excuus

Premier Andy Burnham ontkent dat hij koning Charles in een lastige positie heeft gebracht met zijn aanbod voor gesprekken over een mogelijk Brits slavernij-excuus. Volgens Burnham zet zijn opstelling de koning niet onder druk, ondanks kritiek dat zijn initiatief het Caribische bezoek van de koning compliceert. Burnham is sinds dit jaar premier van Groot-Brittannië en regeert vanuit Downing Street in Londen, de ambtswoning die ook als regeringszetel geldt. Zijn Labour-partij leidt sindsdien de Britse regering vanuit een meerderheid in het Britse parlement in Westminster.

De ontkenning volgt op een ontmoeting tussen Burnham en de koning in Antigua en Barbuda, voorafgaand aan de tweedaagse Commonwealth-regeringsleiderstop, kortweg Chogm. De premier zegt dat Groot-Brittannië een volwaardige rol wil spelen in een nieuw tijdperk voor het Commonwealth en zoekt daarmee nauwere banden met het Caribisch gebied. Antigua en Barbuda is een eilandstaat in de Caribische Zee en lid van het Commonwealth. Dat is het samenwerkingsverband van Groot-Brittannië en voormalige Britse kolonies. Chogm is de tweejaarlijkse top van dat samenwerkingsverband, met dit jaar Antigua en Barbuda als gastland. De koning is ook staatshoofd van een deel van de aangesloten Caribische landen, naast zijn rol als ceremonieel hoofd van het Commonwealth. Zijn moeder, koningin Elizabeth II, vervulde die rol decennialang voor hem, tot aan haar overlijden.

Tijdens de top presenteert Burnham ook een ‘debt reset’-plan om Commonwealth-landen te ontzien bij de kosten van hun staatsschuld. Naast de G7-landen worden daarbij ook andere donoren en de private sector betrokken. Het aanbod moet de banden met het Caribisch gebied verstevigen, terwijl de premier tegelijk onder druk staat vanwege de discussie over herstelbetalingen voor de Britse rol in de slavenhandel. Veel Caribische Commonwealth-landen dringen al langer aan op een Brits excuus en op compensatie voor het slavernijverleden. In de regio werkten tot slaaf gemaakte Afrikanen tot in de negentiende eeuw op suikerplantages, ook op Antigua en Barbuda zelf.

Buckingham Palace reageert op de groeiende roep om een excuus met de boodschap dat de koning binnen het Commonwealth een verbindende rol speelt en geen beleid bepaalt, meldt een paleiswoordvoerder. Een eventueel Brits excuus is volgens het paleis een beslissing van de regering, niet van het staatshoofd. Buckingham Palace is de Londense ambtswoning van de koning. Een woordvoerder reageert daar doorgaans namens het staatshoofd op zulke politiek gevoelige kwesties.

Beide onderwerpen, het slavernijdebat en de banden met het Caribisch Commonwealth, komen tijdens dezelfde topdagen in Antigua samen, in aanwezigheid van zowel de premier als de koning. Burnham combineert zijn opening richting een excuus met een concreet financieel aanbod aan Commonwealth-landen, terwijl hij gelijktijdig weerspreekt dat dit de koning in verlegenheid brengt. Het paleis bevestigt dat de koning zich niet met regeringsbeleid bezighoudt. Een eventueel Brits excuus blijft zo een besluit van Burnhams regering in Londen, zegt het paleis.