Britse staatsschuld in september hoger dan verwacht, een week voor begroting Healey

De Britse netto-overheidsschuld kwam in september uit op ongeveer 24,5 miljard pond, meldt het ONS. Dat cijfer, de public sector net borrowing, is het bedrag dat de Britse overheid die maand extra moest lenen om haar uitgaven te dekken. Het ligt zo’n 1,8 miljard pond hoger dan in september vorig jaar. Volgens het ONS is dit de tweede-hoogste septembermaand ooit gemeten. Alleen tijdens de coronapandemie, toen de overheid grote delen van de economie financieel overeind hield, lag de septemberschuld hoger. De nieuwe cijfers komen van het Office for National Statistics, het Britse statistiekbureau en de tegenhanger van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Ze komen een week voordat kanselier John Healey, de Britse minister van Financiën, zijn eerste begroting presenteert. Een begroting legt vast hoeveel de overheid het komende jaar uitgeeft en binnenhaalt, en met welke belastingen en regelingen.

Ook de inflatie viel hoger uit dan verwacht. De Britse inflatie versnelde in september naar 3,5 procent, tegen 3,1 procent in augustus, meldt het ONS. Het ONS berekent de inflatie via de prijzen van een vaste winkelmand aan goederen en diensten. Die winkelmand loopt van boodschappen tot energie en wordt elke maand met vorig jaar vergeleken. Vooral hogere brandstofprijzen dreven de stijging. Benzine stond op het hoogste niveau sinds augustus 2022, diesel sinds juli 2022. Brandstof werkt door in bijna alle andere kosten, van transport tot de prijs van boodschappen in de winkel. Dat raakt ook de Nederlanders en Belgen die in Engeland wonen en er rijden. De hogere inflatie komt boven op de eerdere stijging in augustus, net voor de winter waarin huishoudens doorgaans meer energie verbruiken.

Over het hele begrotingsjaar tot nu toe, van april tot en met september, komt de overheidsschuld op 97,8 miljard pond, meldt het ONS. Dat is 4,4 miljard pond minder dan in dezelfde periode vorig jaar. Het is wel 6,0 miljard pond meer dan de raming van de Office for Budget Responsibility (OBR) uit maart. De OBR is de onafhankelijke begrotingswaakhond van het Verenigd Koninkrijk. Het instituut maakt de ramingen waarop de schatkist elke begroting baseert, los van de regering van dat moment. Een hogere overheidsschuld betekent op termijn ook meer rente die de schatkist moet betalen over het geleende geld. Dat is geld dat dan niet naar andere uitgaven kan. Financiële markten en kredietbeoordelaars volgen die cijfers nauwlettend. Ze wegen mee hoeveel het de Britse staat kost om nieuwe leningen aan te gaan. Hoe hoger die kosten, hoe minder ruimte er in een volgende begroting overblijft voor andere uitgaven.

Healey presenteert zijn eerste begroting volgende week, een week na deze ONS-cijfers over schuld en inflatie. De kanselier houdt die presentatie traditioneel in het Lagerhuis. De OBR publiceert daarbij tegelijk haar eigen raming naast de plannen van de regering, zodat die meteen te toetsen zijn aan een onafhankelijke inschatting. Daarin moet Healey kiezen tussen bezuinigen, belastingen verhogen of meer lenen om de begroting rond te krijgen. Tot die dag blijft onduidelijk met welke maatregelen hij op de hogere schuld en de aanhoudende inflatie reageert.