Burnham onder druk over bootmigratie en eigen Brexit-koers

Reform UK-leider Nigel Farage eist tijdens het wekelijkse vragenuurtje in het Lagerhuis dat premier Andy Burnham het Kanaal een ‘nationale veiligheidsnoodtoestand’ noemt. Burnham is sinds de zomer premier namens Labour; daarvoor was hij jarenlang burgemeester van de regio Greater Manchester. Deze week krijgt hij vanuit meerdere hoeken druk op zijn beleid. Tijdens het vragenuurtje ondervragen parlementsleden de premier rechtstreeks. Farages partij Reform UK keert zich fel tegen migratie en tegen nauwere banden met de Europese Unie. Farage wijst op 50 arrestaties van het afgelopen jaar die MI5-chef Ken McCallum aan Iran linkt. McCallum is hoofd van de Britse binnenlandse veiligheidsdienst. Farage wijst ook op wekelijkse oversteken door jonge, ongeïdentificeerde mannen uit Iran, die volgens hem een veiligheidsrisico kunnen vormen. Burnham antwoordt dat het aantal bootoversteken daalt en het aantal uitzettingen stijgt. Hij noemt dat ‘duidelijk vooruitgang’, al erkent hij dat er nog veel werk ligt.

Diezelfde dag, 14 oktober, volgen negen vrouwen uit het Oxfordshire-dorp Piddington vanaf de publieke tribune een ander Kamerdebat over migratie. Piddington telt maar 350 inwoners. Het Home Office wil tot 1256 mannelijke asielzoekers huisvesten op een voormalig terrein van het ministerie van Defensie, een halve kilometer van hun dorp. Het Home Office is het Britse ministerie dat onder meer over asiel en grensbeleid gaat. De vrouwen stuurden eerder al een open brief namens 133 dorpsgenoten aan alle 266 vrouwelijke Lagerhuisleden. Daarin stellen de vrouwen dat de geplande opvang hen tien keer in aantal zou overtreffen. Ze hielden ook een symbolisch referendum. Daarin kozen de dorpelingen met 285 tegen 26 stemmen voor afscheiding van het VK. Na het debat spreken ze Kemi Badenoch, de leider van de Conservatieven. De Conservatieven zijn de traditionele oppositiepartij in het Lagerhuis.

Later die dag stemt het Lagerhuis zelf ook over het Bicester-dossier. Het stemt symbolisch vóór het Home Office-plan; alleen de Conservatives en Reform UK stemmen tegen. Schaduwminister voor vrouwen Joy Morrissey zegt dat geen enkele vrouwelijke Labour-parlementariër in de zaal blijft om het debat van de oppositie te volgen. Morrissey is de woordvoerder van de Conservatieven op dat terrein, zonder eigen regeringsmacht. Het Lagerhuis verwerpt in dezelfde zitting ook de oproep om het VK uit het Europees Verdrag voor de Mensenrechten te laten stappen. Dat verdrag bindt Europese landen sinds de jaren vijftig aan gezamenlijke mensenrechtenregels.

Los van migratie wekt Burnham de afgelopen weken ook twijfel over zijn eigen Brexit-koers. Brexit was de uittreding van het VK uit de Europese Unie, waarover een referendum werd gehouden. Op het jaarlijkse congres van zijn Labour-partij eind september noemt hij Brexit ‘meer kwaad dan goed’ voor het land. Hij zegt dat de belofte om grip op grenzen en regels terug te krijgen niet is ingelost. In een televisie-interview noemt hij een nieuw referendum over EU-lidmaatschap ‘mogelijk’ in een toekomstig verkiezingsprogramma van zijn partij. Zo’n referendum zou nu volgens hem wel ‘niet het juiste moment’ zijn. In een podcast half oktober zegt hij dat hij na zijn aantreden navraag deed naar Russische inmenging in de Brexit-stemming van 2016. Daarop kreeg hij ‘het duidelijke antwoord ja’.